2026 жылғы 23 тамызда өтетін Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының сайлауы еліміздің саяси және қоғамдық жүйесін одан әрі дамыту тұрғысынан маңызды мәнге ие. Бұл оқиғаны тек кезекті сайлау үдерісі ретінде ғана емес, сонымен қатар жүргізіліп жатқан конституциялық реформаларды іске асырудың және өкілді биліктің заманауи моделін қалыптастырудың маңызды кезеңдерінің бірі ретінде қарастырған жөн.
Сайлаудың ерекше маңыздылығы – азаматтардың өкілді органды қалыптастыруға тікелей қатысу мүмкіндігінде. Сайлау құқығын жүзеге асыру – азаматтардың мемлекеттің қоғамдық-саяси өміріне қатысуының негізгі нысандарының бірі. Бұл ретте азаматтардың сайлауға қатысу фактісімен қатар, кандидаттар мен саяси күштерді таңдауға саналы түрде қарауы да аса маңызды.
«Құрылтай» атауының тарихи тамыры тереңде жатыр және дәстүрлі түрде қоғам үшін маңызды мәселелер талқыланып, ортақ шешімдер қабылданатын жиын ұғымымен байланысты. Қазіргі жағдайда бұл ұғым жаңа саяси-қоғамдық мазмұнға ие болып, мемлекеттік институттар мен азаматтық қоғам арасындағы сындарлы диалогты дамытудың символы ретінде қарастырылуы мүмкін.
Жаңа Құрылтайдың алдында ауқымды міндеттер тұр. Олардың қатарында заң шығару қызметіне қатысу, мемлекеттік бюджет мәселелерін қарау, өзекті әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық мәселелерді талқылау, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен халық арасындағы өзара іс-қимыл тетіктерін одан әрі жетілдіру бар.
Осы тұрғыдан алғанда, болашақ депутаттық корпустың сапасы ерекше өзекті мәселеге айналады. Өкілді орган шешім қабылдау үдерісіне қатысып қана қоймай, азаматтардың нақты қажеттіліктері мен мүдделерін ескере алатын кәсіби, білікті әрі жауапты тұлғаларды біріктіруі тиіс. Құрылтай жұмысының тиімділігі көп жағдайда депутаттардың кәсіби даярлық деңгейіне, заңнамалық бастамалардың сапасына және қоғаммен мазмұнды диалог орната білу қабілетіне байланысты болады.
Бұл үдерісте сайлаушылардың ақпараттандырылуы да маңызды рөл атқарады. Әрбір азамат саяси партиялардың бағдарламаларымен, кандидаттардың ұстанымдарымен және қоғамдық маңызы бар мәселелерді шешуге бағытталған ұсыныстарымен өз бетінше танысуға мүмкіндік алады. Ақпаратты талдауға негізделген саналы таңдау халықтың саяси және құқықтық мәдениетін арттыруға ықпал етеді.
Сайлауға қатысуды азаматтардың мемлекеттің даму бағытына ықпал ету мүмкіндіктерінің бірі ретінде қабылдаған жөн. Белсенді азаматтық ұстаным қоғам мен мемлекеттік институттар арасындағы кері байланысты нығайтуға, сондай-ақ азаматтардың елде болып жатқан үдерістерге жауапкершілікпен қарауын қалыптастыруға ықпал етеді.
Осылайша, 2026 жылғы 23 тамыздағы сайлау өкілді жүйені одан әрі дамыту және мемлекет пен қоғам арасындағы өзара байланысты нығайту тұрғысынан маңызды мәнге ие. Құрылтайдың кәсіби әрі жауапты құрамын қалыптастыру, сондай-ақ азаматтардың сайлау үдерісіне саналы түрде қатысуы Қазақстанның одан әрі институционалдық дамуының маңызды факторларына айналуы мүмкін.
Қорытындылай келе, сайлауға қатысу – бұл тек конституциялық құқықты жүзеге асыру ғана емес, сонымен қатар елдің бүгіні мен болашағына деген азаматтық жауапкершіліктің көрінісі.
Гүлнар Каримова – Есіл ауданы Қоғамдық кеңесінің төрағасы
